Hayat güzeldir aslında

Hani her gün yapılan haksızlıkları görürken hatta bizzat yaşarken, öfkelenip “olmaz böyle şey!” dersin ya.

Y a da ne bileyim kendin gibi zannedersin ya çevrendeki insanları ve “bu kadar da yapamazlar, yok artık, insan olamaz bunu yapan” dersin ya. Hah işte o ayıpladıkların da tam da bu sebepten yapmıştır onca kötülüğü, kendileri gibi zannetmişlerdir çevresindekileri. 

Onlara da etraf aynen onlar gibi kötüdür, art niyetlidir. Vurulmadan vurmayı düşündüklerinden, intikam içinde yandıklarından böylesine acımasızdırlar.

Dün dünya nasıl dönmüşse bugün de aynen öyle dönmektedir. Her şey birbiri ardında devirilip geçerken, mevsimler birbirini kovalarken ve bedenlerimiz her gün daha da yaşlanırken kaçımız farkındadır, gelip geçen anın güzelliğinin. Güzelliğinden öte, ne kadar özel olduğunun? 

Farkında mısındır?

Yokuş aşağı hızla ilerleyen freni patlamış kamyonlar gibi yaşıyorken hayatlarımızı, acaba kaçımız farkındadır, önümüze çıkan her şeyi ezmenin ne büyük zalimlik olduğunu?

Kimilerimiz hayatlarını bağıra çağıra yaşarken, kimilerimiz usulca yaşamaya çalışıyor. Kimilerimiz ise bana dokunmayan yılan bin yaşasın diyor. Atalarımızdan kalmış bir sözmüş. Ne acımasız bir sözmüş aslında. Peki o yılanın şimdilik sana dokunmamasının sebebinin, sıranın henüz sana gelmemesinden olduğunu hiç düşündün mü?

Sen sana dokunmayan yılanlara “bin yaşa” derken. Sıranın ertesi gün sana geleceğini bilsen de yine aynı şekilde şakıyacak mısındır? Yoksa pek bir tutuşup, şaşkına mı döneceksindir?

Hani hayat zordur ya, zorluğun tümü bizzat biz insanlardan kaynaklanması da ayrı bir acıklı durumdur.

Hayata gözlerini daha yeni açan bebeciklerin masumiyeti kadar temizdir hayat aslında. 

Hayat bir o kadar da kutsaldır. 

Tıpkı yaşlı bir adamın iyi görmeyen gözleri gibidir,  o yeni doğmuş bebeğin gözleri de. 

Her ikisi de pek iyi seçemez çevresini. Yaşlı adamın gözlerinde hayatın tüm zorlukları, iki yüzlülükleri, yılgınlıkları ve elbette mutlulukları da, güzellikleri de varken. 

O yeni doğan bebenin gözlerinde de hayatın bilinmezliği, saflığı ve temizliği vardır ve hayat aslında güzeldir. 

Yaşarken ve fırsatınız varken değerini bilin.

Yazının devamı...

Dizini döv, hayali kahramanlarını da döv

ABD’ de birbirinden orijinal, sürükleyici ve de zekice senaryosu yazılmış yüzlerce dizi var televizyonlarda. Kimileri yıllar boyunca insanları peşinden koştururken, kimileri gündelik hayata ilham kaynağı oluyor. The Simpsons’lardan tutun da Galactica’ya kadar son derece eğlendirici, heyecan veren ve hatta buz gibi donduran diziler mevcut. Hatta bununla ilgili kısa bir blog da yazdım. Dr. House üzerineydi o kısa blog (bir önceki yazım).

Bunlardan bazılarının prodüksiyonu bizim televizyonlarımızda yapılsaydı diye düşündüm geçen gün. Uzun zaman aynı kaliteyi, kurguyu ve karakterleri korumaları mümkün değildi. Öncelikle aşırı, uç karakterler itinayla törpülenecek ve hizaya (!) getirilecekti. Hayali de olsa gece bilmem kaçtan sonra da yayınlansa hala çoluk çocuga zararı dokunabilirdi. Yetişkinlerin de ahlakını bozabilir, şaşırtabilirdi. Ne de olsa bunlar hayaliydi. Hayal etmesi bile dert.

Mesela meşhur dizi LOST (bitti); Öyle 3-4 sezon devam etmesi beklenmeden, hemen adada bekar olan gençler evlendirilirdi. Belli olmuştu artık o adada kısılıp kalmışlar, evlensinler soyları alıp yürüsündü. Güzel bir sahil düğünü ile evlenmeleri harika olurdu.

Mesela Sex and the City; İlk sezon sonrası hatta sezon ortası dizinin ismi değiştirilir, “Evli ve şehirli” diye tanıtılırdı artık. Öyle Manhattan’da akıllarınca “hem çalışayım hem de günümü gün edeyim, hey hey hey özgür bir kadınım ben” sendromundan çıkarılır. Mazbut, evinin erkeği adamlarla evlendirilir, Manhattan’daki işlerinden de ayrılıp banliyödeki bahçeli harika evlerine taşınır, mis gibi yaşarlardı.

Mesela Dr. House, onunla ilgili yorumlarım önceki yazıda buradan bakınız.

Mesela şu meşhur Friends; 10 yıl filan oynadı ABD’de (bu da bitti), 3 kız 3 erkek arkadaşın maceraları. Eğlence,komiklik falan.
Anlaşabiliyorlar madem, ne bekliyorlar? İşleri güçleri de var. Evlensinler. Ya da anlaşamıyorlar mı?...o zaman dışarıdan yeni 6 eleman gelsin hem diziye renk katar, hem de hepimiz rahatlarız.

Mesela The Simpsons; Bazen espriler çok çok komik, “çok çok” olmasına, abartmaya gerek yok. Komik olsun yeter. Bir de Homer çok aptallıklar yapıyor, aile babası öyle o kadar aptal olmaz, olamaz mümkün değil ki. Ha bir de Bart’da çocukluğunu bilmeli, terbiyesizliğin gereği yok. Çocuklara kötü örnek oluyor.

Daha bir sürü dizi var değiştirilecek ama sonuç olarak aşağı yukarı benzer şeyleri görmek istiyoruz. Her ne kadar yüzlerce kanalımız olsa da, internetimiz, kitaplarımız olsa da. Seçeneklerimiz pek bir fazla olsa da yani demek istediğim o seyretmeyi sevmediğimiz hayali karakterleri izlemek zorunda olmasak da neden ılle değiştirmeyi istiyoruz. Seçin başka bir kanal onu seyredin.

Bu kadar her şeye müdahale etmeye ne gerek var.?

Hem onlar hayali abicim, hayali.
Korkma yemez seni onlar.
Çocuklarına da onların yaşına uygun olmayan dizileri seyrettirmez, bunu da iyice anlatırsan olur biter.
O tuhaf hayali karakterlerden de etkilenmezler ama dersen ki çocuk televizyonu açınca susuyor, yemeğini ancak öyle Tv ile meşgulken yiyebiliyor, o zaman sana kolay gelsin.
Çocuğunu daha en baştan böyle Tv’ye bağlarsan, sonra ağlarsın tabii.

Neyse işte diyeceğim o ki bu kadar da her şeyi kısıtlamaya ve her şeyden korkmaya gerek yok.
Hayali kahramanlardan bile böylesine çekinirken, gerçek hayatı yaşamak da epey zor olsa gerek.

Yazının devamı...

Dr. House bizim dizilerde olsaydı, nasıl olurdu?

House, M.D. dizisi, ABD televizyonlarında 2004 yılından beri yayınlanıyor (dizi ile ilgili geniş bilgi için: House M.D. (TV Series 2004–2012) - IMDb ). (Dr. House hakkinda vikipedi linki).

Bu sezon, dizinin sekizinci ve son sezonu. Bizim dizi karakterlerine (örnek: Behzat Ç, Yalan Dünya dizisinde “Çağatay’a”) yapılan müdaheleleri düşününce; Dr. House, Türk dizilerinde oynayan bir karakter olsaydı yıllar içinde yapılacak müdahalelerle herhalde mazbut, uysal, sevecen aile babası, sevgi çemberiyle sarılı bir aurası olan doktora dönüşüverirdi.

Halbuki ABD’de 8 sezondan beri adam hala alaycı, kavgacı, insanları pek sevmeyen, süper huysuz, hatta narsist bir insan. Tüm bunların yanında müthiş zeki, çok okuyan, tıbbi bilgisini her zaman çok taze tutan ve bu yüzden de en zor vakaların teşhislerinde başarılı. Hayat kurtaran bir anti-kahraman! 

Bizdeki dizilerde olsaydı bu karakter, adama demediğimizi bırakmamıştık.

“Kötü örnek oluyor!”

“Aaaa böyle doktor olur mu hiç?”

“Çocuklar etkileniyor...” (bu arada çocuk dizisi değil ki, neden çocuklarınızın seyretmesine izin veriyorsunuz?) bildiğim kadarıyla da Behzat Ç, ya da Yalan Dünya da çocuk dizisi değil, öyle değil mi?

“Çok sevimsiz, biraz sevimli yapsanız.”

“Ayağı filan aksıyor, ayağı aksayanlara hakaret böyle bir dizi karakteri kurgulamak.”

“Tamam tıbbi bilgisi filan iyi, hayatına da çeki düzen versin harika olcek inşallah, mis gibi işte.”

“Hayırlısı ile evlendirdik mi, hepimiz rahatlarız da.”

Daha bir sürü bunun gibi zırva şeyler yazabilirim. Her şeyden önce bu bir hayali karakter. Bu kadar da hayatın en içine sokmayın yahu? Biraz da böyle aykırı ama son derece bilgili bir doktorun hayali maceralarını seyretmenin zevkini çıkarın.

Mesela ben adamın huysuzluklarından ziyade o süper kendinden emin teşhislerine ve müthiş tıbbi bilgisine ve bilimselliğine özeniyorum. Kendi alanımda ben de onun gibi süper bilgili bir doktor/bilim adamı olayım diyorum.

"Çocuklar etkileniyooo ama..." iyi de bu büyükler için bile ağır bir dizi kimi zaman.
Diyalogların derinliği ve tıbbi bilginin çoğu zaman fazla oluşu epey dikkat çekici.

Ama 8 yıl boyunca 

“kardeşim muhabbetler çok ağır, anlayamıyoz, biraz hafifletin yeeeev!" 

"Dr. House da asabiliği bıraksın kenara!...makul olsun etkileniyoz ama bak!” diye uyarılarla adamın karakteri ve hayatı değiştirilmedi. 

8 yıldır adam aynı adam!

Böyle dizilerdeki karakterlere müdahale bile başlı başına özgürlüklerin kısıtlanmasıdır bence.

Tutucu bir bakış  ve hayat tarzı zaman içinde toplumu cendere içine alıyor...her alanda. 

Bir takım doğal olan davranışlar bile "aman ne derler?" filtresine takılarak eleniyor.
Sonrasında da tek bir atışlık olan hayatlarımızın kontrolü bizden çıkıyor, başkaları için yaşıyor ve başkaları için düşünüyoruz.  

En korkuncu ise zaman geçtikçe buna alışıyor, öylece yaşayıp gidiyoruz.
Hiç tanımadığımız insanların tutuculuklarını ve bununla birlikte getirdikleri  kendi görüşleri içindeki müdahaleleri hemen kabulleniyoruz (kabullenmeyip de ne edicen yaevriiim?). 

Halbuki aynı dünya da yaşıyoruz ve herkesin hayatı kendine ve bunu da unutuyoruz.

Yazının devamı...

Dünya ile aramızda sadece kocaman bir boşluk vardı.

Geçen hafta 4 gün boyunca katıldığım Amerikan Pediatri Birliğinin düzenlediği konferans epey verimli geçti.  Orijinal karakterlerinden biri ise açılış konuşmasını yapan kişiydi. 

Bu konuşmacının özelliği, uzay mekiği Endeavour’un uluslararası uzay istasyonuna son yolculuğunu yaparken görev alan uçuş ekibinden biri olması. 

2011 de yaptı son yolculuğunu uzay mekiği. 

Dr. Gregory E. Chamitof, Amerikalı bir bilim adamı (http://en.wikipedia.org/wiki/Gregory_Chamitoff). Fizikçi kendisi. Küçüklüğünden beri de uzaya gitme hayaliyle yanıp tutuşan biri. 

İyi de pediatri kongresinde ne işi var? diyeceksiniz.

Bilime yönelik  ilham ve heyecan vermesi bakımından uzaydaki tecrübesini anlatması istenmiş. Zaten dünyaya döndükten sonra da genç beyinlere ilham vermesi bakımından bilim, mühendislik ve uzay hakkında konuşmalar yapmaya başlamış. Dünyanın ve ABD'nin dört bir tarafında.

Berrak akıllı işler yapmak ve toplumun cahil kalmamasına özen göstermek bambaşka bir sey elbette.

İlk kez canlı olarak bir astronotun kendi ağzından anlattıklarını dinleme imkanım oldu. Son derece heyecan verici bu uzay denen yer. 

Dr. Chamitof uzay istasyonunda 6 ay kalmış. Uzay istasyonu çok büyük diyor. Kapladığı yer 2 futbol sahası büyüklüğünde (futbol sahası derken, siz amerikan futbol sahasını anlayın). Toplam 6 kişi kalıyor diyor. 

İnsanların yaşayabileceği yer, bir Boeing 777 (http://en.wikipedia.org/wiki/Boeing_777) içi kadar diye anlatmaya devam ediyor. Mekik, uzay istasyonuna yaklaşırken ki heyecanımı anlatmak imkansız. Muhteşem bir görüntü diyor. Yanına gelince farkediyorsunuz, hakikaten büyükmüş demeye başlıyorsunuz diye yine heyecanla anlatıyor.

Bu fotoğrafı konuşması sırasında da gösterdi. "Tam biz yanaşırken" dedi. "Peki nasıl çekildi dışarıdan bu foto?" diye sordu. Cevabı da kendisi verdi. Rusların uzay aracı Soyuz, istasyondan tam ayrılırken, onlar yanaşmış. Fotoğraf da Soyuz'un içindekiler tarafından çekilmiş. "Belki hiç tahmin etmiyorsunuz ama uzay istasyonunun etrafında epey bir trafik var" diyor. Yeni gelmek üzere olanlar, ayrılanlar, yanaşmaya çalışanlar.

En çarpıcı anlardan biri bence uzay yürüyüşüne çıktığı o ilk anı anlatmasıydı.

O kadar eğitim aldık, her şeyi en ince ayrıtısına kadar tasarladık ama o boşluğa çıktığım anın tarifi imkansız. Yine gidebilsem o anı yine yaşayabilsem diyorum içimden diyor. Kapak açılıp da ilk çıkarken hani böyle otobüste giderken tutunuruz ya tavandaki demir boruya, hah işte onun daha kısası kapağın hemen yanında da var. Sıkıca tutundum ve aşağıya baktım, ayaklarım boşlukta sallanıyordu ve masmavi gezegen dünya ile aramızda sadece simsiyah bir boşuk ve 370 kilometre mesafe vardı diyor. Her taraf simsiyah ve tüm o karanlığın ortasında da bir mavi gezegen. İnanılmaz bir manzara diyor Dr. Chamitof.

Onun bu heyecanı bana da yansıdı. Küçüklüğünden beri gitmek istemiş uzaya ve gidebilmiş sonunda da. 

Gerçekleşmesini istediğiniz şeylerin doğrultusunda çok çalışırsanız, sabrederseniz, o isteklerin gerçekleşeceğine inananlardanım. 

Astronot Dr. Chamitof da öyle yapmış çok çalışmış, inanmış ve sabretmiş.

Dr. Chamitof, küçük bir çocukken “uzay yolu” dizisinin (http://en.wikipedia.org/wiki/Star_Trek)  hayranlarından. Dizideki kaptan Kirk karakteri de (http://en.wikipedia.org/wiki/James_T._Kirk) en çok ilgi duyduğu karakter. Tesadüf bu ya, Kaptan Kirk meğerse babasının okuldan arkadaşıymış.

Aradan onca zaman geçiyor. Dr. Chamitof uzaya çıkıyor. Aklına kaptan Kirk’u aramak geliyor. Meşhur kaptan Kirk karakterini canlandıran ve babasının da arkadaşı olan William Shatner’i (http://en.wikipedia.org/wiki/William_Shatner) arıyor.

Merhaba “Kaptan Kirk” diyor kendini tanıtıyor ve soruyor, hiç daha önce uzaydan aranmış mıydınız? Sizi uzay istasyonundan arıyorum diyor ve böylece Kaptan Kirk hayatında ilk defa uzaydan aranmış oluyor.

Uzay istasyonunda 6 ay kalmış, Dr. Chamitof. 

Yüzlerce deney yaptık diyor. 

Uzay istasyonunda ABD’nin, Rusya’nın, Japonya’nın ve Avrupa Uzay Ajansı’nın ayrı ayrı araştırma laboratuvarları var. 

Sürekli deneyler ve araştırmalar yapılıyor.

Bu en son uzay mekiği yolculuğu ile önümüzdeki 10 yıl boyunca yetecek kadar parça, malzeme taşıdık diyor. 

Uzay mekiği  Endeavour’un ve tüm uzay mekiklerinin son yolculuğu oldu. 

Bugünlerde uzay mekiği Washington’da ki uzay ve havacılık müzesine taşınıyor. Belki bir gün gidip yakından görürüm ben de.

Son derece heyecan ve umut ve özendirici bu konuşmayı dinlemek hakikaten çok güzeldi. 

Sizlere de aktarmak istedim. 

Yazının devamı...

Denetimsiz evlerin durumu!

Denetimsiz yapılan evler, hatta denetimi yapılan ve tapu verilen, kısacası para uğruna hayatlarımızla kumar oynayan insanların hakikaten aramızda var olması zaman içinde bizlerin varlığını etkilemeye başladı. Sadece evleri yapanlar değil, onlara göz yumanlar ve her şeyleri gördükleri, bildikleri halde uygundur raporu veren insanlar da bu oyunun içinde yer almaları en korkutucusu. Adeta iskambil kağıdından yaptıkları evlerde bizlere yaşamaya değil, ne yazık ki ölüme mahkum ediyorlar.

Bu karikatür de yukarıda anlattığım düşünceler içinden çıktı.
Bundan sonra da ne yazık ki bu durum devam edecek. Hiç bir şeyi unutmayan ve aynı şekilde de hiç bir şeyden ders almayan insanlar olup çıkmışız. Bu malesef istisnasız her konuda böyle. Hiç bir şeyi umursamıyoruz. Hele bir de işin içinde para söz konusu oldu mu o zaman insan hayatının ve insanın varlığına saygı da kaybolup gidiyor.  Her anlamda çok üzücü bir durum bu.

Yazının devamı...

Steve Jobs 1955-2011

Steve Jobs hakkında bir sürü yorum, bilgi, not akıyor internete.

İleri görüşlülüğü, çalışkanlığı, zekası bunların hepsi etkileyici olabilir. 

Ben ise yaşama azminden ve hayatında ki bir takım başarısızlıklarının ve aksiliklerin onu yıldırmamasından çok etkilendim. Son ana kadar yaşama azmi ve umudu içinde olan bir insandı.

Hayat devam ettikçe hep umut var. O bunun en iyi örneklerinden biridir diye düşünüyorum.

Kısa zaman önce Apple iCloud'u çıkarmıştı ve bu karikatürde iCloud'un başka bir versiyonunu çizdim, ha bu arada artık siyah da değil  beyaz giyiyor, bu da benim çizgili yorumum oldu.

Yazının devamı...

Kıymetini bilin bence.

Hemen her gün çocuklarına işkence eden, döven insanların(insan mı dedim pardon yahu!...insan değil elbet)  haberlerini okuyoruz. Çocukların masumiyeti ve temizliği ve berraklığı bu yetişkinlerin elinde harcanıyor, yok oluyor.

Öylesine kara cahiller ki bu kişiler, yaptıklarının ne korkunç bir iş olduğunun farkında değiller. Öte taraftan anne baba olabilmenin aslında hiç de kolay bir şey olmadığının da farkında değiller.

Sağlıklı bir çocuğa sahip olan insanlar bunun mutlaka ve mutlaka farkında olmalılar.

Öylesine dengeler var ki ve o dengeler öylesine hassas ki...birazcık ama birazcık şaştığı anda çocuklarınızda binbir çeşit ve henüz çaresi dahi olmayan hastalıklar meydana gelebilir. Bazıları doğar doğmaz, bazıları ise gelişirken ortaya çikabilir. Sağlıklı çocuklara sahipseniz, yatın kalkın şükredin. Hem de her gün!  

Bunun farkında olmayıp da hala çocuklarını döven, işkence eden kişiler hakikaten insanlıktan nasibini alamamış bireyler.

Çalıştığım hastane özellikle erken doğum ve komplikasyonları üzerine yoğunlaşmış bir yer. Erken doğan o bebelerin hayata nasıl sımsıkı tutunduklarını ve nasıl çok iyi bir bakıma muhtaç olduklarını gördükçe, insanın daha da çalışası ve yardım edesi geliyor. Daha hızlı çalışsam daha hızlı sonuca ulaşabilsem de bir an önce işe yarayacak şeyleri bulsam diye  düşündürtüyor ortam. Bazen hastanede ve araştırma laboratuvarlarında oradan oraya hiç acelem yokken dahi koşarak gittiğim bile oluyor...içim içime sığmıyor.

Sonra öbür taraftan haberlerde bu sefil yetişkinlerin bizzat kendi çocuklarına, yani özlerine bile neler yaptıklarını gördükçe iyice çileden çıkıyorum.

Bunlar hakikaten normal bireyler değiller. Yanlış hatırlamıyorsam mayıs haziran zamanı bir haber vardı gazetelerde; İstanbul’da bir hastane sırf daha fazla kazanabilmek ve devletten de daha fazla para alabilmek için normal zamanında doğması beklenilen bebeleri, erken doğum yaptırarak dünyaya getiriyorlarmış. Böylelikle daha fazla kar (!) ediyorlarmış. Hakikaten çok yazık. Kimsenin karşısına ne böyle doktorlar çıksın, ne de öyle şeytan ruhlu ebeveynlere çocuklar muhtaç kalsın.

Şimdi bir kaç çarpıcı örnek vereyim. Geçen hafta hastanede ne yazık ki iki bebeği kaybettik. Problemli oldukları prenatal ultrasonda zaten belirlenmişti. Ama aile devam kararı almış ve hatta doğum sonrasında da “ne gerekiyorsa yapın” demişlerdi, elbette doğal olarak ne gerekiyorsa zaten yapılacaktı ve herkes elinden ne geliyorsa yapıyordu da. Bazen en iyi şartlarda, en iyi tıbbi müdahalenin olduğu yerde de olsanız. Hayat yine de sınırlı. Gelişememiş ciğerlerle dışarı çıktığınızda ya da fonksiyonel olmayan böbreklerle yaşama tutunmaya çalıştığınızda tüm müdahaleler bir yere kadar. Çok ender de görülse bir takım hastalıkların ve problemlerin gerçekleşmesi mümkün. Tıpkı bir dostumun dediği gibi genetik loto bu. Dua edin de o hastalıklı genler çocuğunuzda denk gelmesin.

Başka tatsız bir olay ise erken doğan bir bebeğin annesi geçen gün yolda giderken araba çarpması sonucu hayatını kaybetti. Bu bebek başka bir odaya alınmıştı ve alındığı odadaki bebeğin ailesi de bir trafik kazası geçirdi yine o gün. Öbür bebeğin de babası hayatını  o başka trafik kazasında kaybetti.

Elbette dünyada daha bir sürü çarpıcı, üzücü olaylar gerçekleşiyor. Hatta insanların da iyice yozlaşması, umursuzlaşması ve bencilleşmesi ile daha da artıyor tüm bu negatiflikler.

Hakikaten çocuklarınızın kıymetini bilin.

Eğer sağlıklılar ise binlerce kez şükredin. Öylesine hassas ve kırılgan denklemlerin sonucunda dünyaya sağlıklı gelmişler ki, sakın o denklemi yıkacak davranışlarda bulunmayın. Zaten hayatta hiç bir şeyin garantisi yok. Şu an sağlıklı görünseler de nereden biliyorsunuz ki belki de bir takım hastalıkların oluşması için sadece zamanının gelmesi ve ortamın oluşması bekleniyor.

O yüzden şu an iyi ve mutlu ve sağlıklıysanız...sağlıklıysalar bunun kıymetini bilerek yaşayın. Hatta hiç üşenmeyin hemen gidin şimdi kucaklayın onları. O minnacık halleri ve muhtaçlıkları ile hayata nasıl da sıkı sıkıya tutunduklarını hiç unutmayın.

Hayat kısa, hızlı ve son derece de geçici. 

Yazının devamı...

Haftaya söz calışıcam...

Nedense bana ingilizceden sonra almanca zor gelmişti. Pek hoşuma gitmedi bu lisan. Severek çalışamadım derslerini. Sanki yokuş yukarı çıkmak gibiydi. Ter kan içinde yokuş yukarı çıkılan bir patika gibi. İnsanın içi ısınmayınca öyle heves ile çalışamıyor. Ama yine de öğrendim tabii ki dili. O günlerden bir anım aklıma geldi dün... onunla birlikte bir kaç şeyi daha yazayım istedim bugünkü yazıda.

Lise zamanı, ikinci yabancı dilimiz olan Almanca dersindeyiz; sözlü var...hoca rastgele kişileri seçiyor sözlüye. Ben iyice kıvrılmış, iki büklüm olmuşum. Yok karnım filan ağrımıyor, hasta da değilim. Sadece gizli gizli dua ediyorum “Allahım, bakın bugün sözlüye kalkmiim, hakkaten bakın size söz veriyorum, haftaya....hmmmm ya da daha sonra filan kalkiim, tamam söz çalışıcam bir dahaki sefere.” (bu arada sizli bizli bir şekilde konuştuğuma dikkat edin...hakikaten de öyleydi...Allahım yalvarırım size, bugün sözlüye kalkmiiimm,yalvarırııııııımmm noooolur!)

Sonra bir hafta geçer.

Ha evet evet geçen haftayı kazasız belasız atlatmışımdır.

Bir hafta sonra ben, ,

yine almanca dersi

 ve

yine sözlü var.

“Allahım, tamam geçen hafta kalkmadım, çok teşekkür ederim size ama bakın bugün de sözlüye kalkmiim, hakkaten bakın size söz veriyorum, haftaya....”

Böyle işte bu şekilde yuvarlanıp gittiğim sözlüler ve dualarım.

::::::::::

Okul deyince aklıma bir de duvarlarımız geldi.
Son derece iç karartan renklerle boyalıydı duvarlarımız. Gri ve tonları halbuki güzel renkler kullansanıza, insanın içine heyecan neşe veren. Zaten sınav, ders yükü, sert hoca stresi eklenmiş üzerimize...bir de iyice iç karartan bir renksizlik.

::::::::::

Buralarda arabanızın benzinini kendiniz dolduruyorsunuz. Tabii bazı istasyonda görevliler de var ama o zaman benzini daha pahalıya almak durumundasınız. Neyse kendim doldurmaya alıştığımdan, her doldurma öncesi doğal olarak pompanın dijital ekranı ile yüzyüze geliyorum. Sizden önceki müşterinin ne kadar aldığını görüyorsunuz tabii.
Aklıma şöyle bir şey geldi. Mesela ekranlara bakan ve ancak mobiletini doldurabilen bir vatandaş, kendinden önceki müşterinin aldığı bir hayli yüksek miktarda ve süper ultra turbo bilmemne versiyonunu alan adam için “Hayat çok mu güzel be abiiii?” diyerek iç çekmesi ve mobiletine o en düşük kalitedeki benzinden 5 dolarlık alarak yoluna ve hayatına devam etmesi.

::::::::::

Şimdi bunu yazınca aklıma başka bir şey geldi. Hastane yolunda giderken bir üst geçit var tam ona gelmeden biraz önce bir kadın son 2 aydır orada konumlanmış vaziyette, öyle orada yaşıyor. Tam teşekküllü. Süpermarketten aldığı(!) bir araba içinde bir sürü eşyası var. Kafasında bir şapka, daha çok kasket tarzında bir şapka bu. Küçük bir yatağı var. Çocuk yatağı bu.
İçine girip uzanıyor, ayakları dışarıda kalıyor filan.
Hemen yanında sahilde kullanılan cinsinden açılıp kapanan bir sandalye.
Kimi zaman boynunda bir tüylü atkı hani gece davetine katılırken kadınların taktıkları cinsten.
Etrafa yayılmış daha bir sürü eşyası.
Bir yağmur anında hemen hızlıca toparlanamayacak kadar çok eşyası var.
Çoğunluğu kıyafetlerden oluşmuş.

Kadının yaşı 60-65 arası. Belki daha gençtir ama eğer öyleyse yaşlı gösteriyor. Bu aralar anormal şiddette yağmurlar yağıyor ve ne yapıyor o kadın böyle zamanlarda. Yağmur sonrası nem ve küf içinde kalıyor muhtemelen.

::::::::::

Şimdi anlattığım bu zor durum başka bir şeyi  aklıma getirdi. BORDERS isimli dev kitapçı iflas etti. Harika mağazaları olan bu firmanın her şubesinde %50ye varan indirimler var. Çalışanları bir kaç haftaya kadar işsiz kalacaklarını bile bile son dakikaya kadar çalışyorlar. Tıpkı batan bir geminin mürettebatı gibiler.

Böylesine büyük bir mağazanın iflasında internet epey etkili oldu bence. Artık pek çok kişi kitaplarını internetten ısmarlıyor. Hemen aradığınızı buluyorsunuz ve daha ucuza alıyorsunuz. Hayat böylesine dijitalleşirken, kitap kokusunu ve kitapçıları arıyor insan. Ama daha da acısı yakın bir gelecekte kitap kokusu da kalmayacak, her şey tabletlerimize, elektronik mürekkeple yazılmış incecik dijital kağıtlarımıza sığacak.
Fastfood hayatlarımız biraz daha plastikleşecek biraz daha doğallığından uzaklaşacak.

Yazının devamı...

Figüran hayatlar

Figüran hayatlar yaşadığımızın farkında mısınız?
Hep bir koşturma içinde sıradan hayatlarımızın sıradan figüranlarıyız.
Evet evet, bizzat kendi hayatımızda bile figüranlıktan öteye geçemiyoruz. Bize özel olduğunu düşündüğümüz şeylerin çoğu defalarca başkaları tarafından yaşanmış oysa ki.

Tüm bunları bilsek de bizi heyecanlandıran kısmı bizim “bizzat yaşamamız, yaşıyor olmamız” o özel durumu.
Artık bu özel durum neyse ona göre de sevinçlerimiz, hüzünlerimiz doğru orantılı.
Her gün ve çoğumuz dokuzdan beşe kadar çalışırken başkalarının işlerinde, şirketlerinde, ter döküyoruz. Sonra arta kalan zamanlar ailelerimiz ve belki biraz kendimiz için.
Parayı yaşayabilmek için kazanırken, işteki başarılarımızla göğsümüz kabarıyor. Sıfatlarımız bizi bile geçiyor. Bir yerin başı olmak ile övünürken aslında bizzat o durumun figüranı olmaktan kurtulamıyoruz. Çünkü her şey geçici. Çünkü her şey zamanın kendi çarkları içinde öğütülüyor.
Çok böbürlenmeye gerek yok, bulunmaz hint kumaşı duyguları içinde çoşmaya da gerek yok. Öylesine çok olasılık var ki, ve sırf bu yüzden her şeyin, her durumun ve herkesin bir alternatifi var.
Sırf bu yüzdendir ki figüranız işte.

Elbette bir de büyük oyuncular var bu dünyada. Bir takım işler, sonuçlar, durumlar ayarlanırken. Biz kocaman açtığımız gözlerimizle şaşırıyoruz. “Vaaay beee!” dedirtiyor kimi durumlar, halbuki zaten o durumların amacı çokca bu. Tabii ki onlar da geçici, o büyükler de. Belki de işin yüreklere su serpen kısmı bu...geçiciliğin herkes için geçerli olması.

“Böylesine figüran hayatlar yaşarken o zaman nasıl mutlu olunur?” sorusunun cevabı ise (bence), madem her şey gelip geçici ve madem her şey pek bir sıradan ama biz bizzat yaşadığımız için orijinal, o zaman bu durumun keyfine varmak en güzeli.
Madem geçici her şey, o zaman kıymetini bilmek en akılcı çözüm yolu.
Hani figüran bile olsam oynadım ya o filmde demek belki de en önemlisi.
 
Sırf bu yüzden böylesine geçici bir hayat içinde yaşıyorken hayallerinizi ertelemeyin derim...bu mesleki bir hayal olabilir, ya da başka bir hayal.
Yaşadıkça hiç bir şey için geç değil, yaşıyorsanız demek ki hala yapmanız gereken şeyler var, hayallerinize ulaşabilme ihtimaliniz var.
Sıfır olmasındansa “1” olması her zaman iyidir.
Hayat, yaşadıkça ihtimalleri gerçek kılabilecek tek umut kaynağımız.

Yazının devamı...

Sosyalleş ne olur, kıskanma senin de olur!

Sosyalleşmenin tanımı gittikçe değişmeye başlıyor. Eskiden mahalleden, işten, okuldan ve akrabalardan oluşan sosyal ağımız artık şimdilerde sınırlarını zorlamış ve hatta patlayarak tüm dünyaya yayılmış durumda. Bu durum hem iyi hem kötü.

İyi tarafı mı daha ağır basıyor bu modern zamanların sosyalleşme durumunun yoksa kötü tarafı mı o tartışılır.

Mesela ben kendi açımdan söyleyeyim, işim itibariyle bence iyi. Dünyanın her tarafındaki bilim adamı ile hemen iletişime geçebiliyorum. Ortaklıklar kurabiliyoruz. Bunlar çalışmamızı da hızlandırıyor ve daha da değer katıyor. Üzerinde yoğun olarak çalıştığım proje bir Danimarka ortaklığı sayesinde kazanıldı. Kendi kabuğuma çekilmiş, kimseyle bir şey paylaşmayan ve anlatmayan bir tarz benimseyip, sosyalleşmemiş olsaydım öylece kenarda daha oturur beklerdim.

Hatta başka bir örnek daha; karikatür işlerini Biocomicals’ta yapıyorum. Oradan dünyanın hemen her tarafına ulaşma imkanına da kavuştum. Karikatürler bir çok bilim insanı ve site tarafından takip ediliyor, kullanılıyor da.

Geçenlerde grubumuza almak için bir iş mülakatı yaptığımız asistanın “sizin karikatürlerinizi biliyorum” filan demesi hoşuma gitti doğrusu. Bu karikatürlerin bir  takım bilimsel bloglar tarafından kullanılmaya başlaması da ayrıca eğlenceli bir durum. Bu bir sosyalleşme çeşidi kendini tanıtma ve etrafını tanıma fırsatı.

Bir de diğer taraftan yaptıkları her şeyi ama her şeyi Facebook’ta, Twitter’da paylaşanlar var ki bu ise daha farklı bir sosyalleşme. Sürekli ne yaptıklarını anlatarak hep görünebilme, duyulabilme isteği. 

Hani “ALKIŞLARLA YAŞIYORUM” durumu  diyeceğim. 

Bu türlü kıskançlıkları da beraberinde getiriyor. Sürekli gezen, çoşan, eğlenen arkadaşlarını gören ve uzun süreden beri de dertlerle boğuşan arkadaşların içinde kıskançlık magmaları akıyor etrafa. “Hayat çok mu güzel be abi?” diye sorası geliyor belki de. Ama onların dertleri diğerlerinin susması için bir sebep değil. Herkes kendi telinden çalıyor işte. 


Modern zamanların başka bir hastalığı da kimse kimsenin umurunda olmamasına rağmen yine de  birbirini hastalıklı bir şekilde takip ediyor.

Onlarca, yüzlerce arkadaşımız birikiyor Facebook ve Twitter listelerinde. Mesela ben bu iki aracı da Biocomicals için kullanıyorum. Son çizimlerin ve ilginç bilimsel gelişmeleri duyurmak için. Herkesin özgür tercihi pek bir şey denmez…ama deniyor yine de.

Bu arada size o listelerimizde biriken yüzbinlerce (!) arkadaşımızdan dört tanesini yazayım. 
En bilgili arkadaşım Google, en eğlencelisi You Tube, en dedikoducusu da Facebook ve komşusu Twitter tabii ki.

Yazının devamı...

Başka bir dünyanın görüntüleri

Başka bir dünyanın  değil aslında, bizim dünyanın görüntüleri.
Hani bu ara bizi yönetenler birbirlerine hakaret etmekle meşgul ve yine birbirleriyle yarışıyorlar ya. Anlamsız bir agresiflik içinde bize plan ve projelerini açıklıyorlar ya...
Hepsi de bu dünyada oluyor.
Hani yüzde yetmiş beşi sularla kaplı uçsuz bucaksız ve adına uzay dediğimiz boşlukta asılı duran kendince dönen bu dünyada oluyor her şey.

Şimdi siz bir 20 dakikalığına boşverin son gelişmeleri ve şu aşağıya koyduğum iki videoya bakın.
Biri uzay istasyonundan çekilmiş dünyamızın görüntüleri, diğeri de Şili'deki gözlem evinden etrafımızı saran o sonsuz boşluğun görüntüleri. Size tavsiyem seyrederken kesinlikle tam ekran olarak izleyin. Hiç bir şeyi de düşünmeyin.
Ya da düşünün mesela hayatın kutsallığını ve bu dünyanın o koca karanlıktaki aydınlığını.
Sonra isterseniz yine agresif konuşmaları dinlersiniz.

Yazının devamı...

Sınavlar üzerine.

Hayat her geçen gün zorlaşıyor. Sadece ülkemizde değil, dünyanın pek çok yerinde.
Yarışmalı bir hayat söz konusu ve bir şekilde daha iyi olanların kazandığı bir yarışa dönüşüyor.
Elbette şartlar adil olduğu sürece daha iyi olanlar kazanıyor.
Kimi ülkelerde bazı insanlar bilgi ve birikimlerinin daha iyi olması nedeniyle değil, başka meziyetleri ve kimi zaman bağlantıları sayesinde daha iyi (!) olup öne geçiyorlar. Bu durumlarda tabii ki bilgi ve birikim o kadar önemli değil.

Hayatın gittikçe zorlaştığı çok net. Eskiden 4 yıllık bir üniversite mezunu olmak yeterli iken artık bu yetmiyor. Uzmanlaşmak gerekiyor. Yabancı dil(ler) bilmek gerekiyor. Kısacası donanımlı bir insan olmak epey uğraştırıyor.

Kaliteli bir eğitim almak için sınavlar ise kaçınılmaz bir araç. Bizde hemen her şeyin kolaylıkla  laçkalaşma ihtimalinin yüksek olması ve hep bir taraf tutmanın verdiği dayanılmaz hafiflik bence son yıllarda iyice tavan yaptı.
İşsizlik, kaliteli eğitimin sınırlı olması ve milyonlarca insanın bu kaliteli eğitimi doğal olarak istemesi, bu sınav işlerini yüksek nitelikli bir şekilde yaptırtmayı gerektiriyor. Dünyada bu işlerin çok iyi yapıldığı sınavlar var. Ben şimdiye kadar şaibeli bir haber duymadım haklarında. Bu sınavların dünya çapında yapılması ise ayrı bir zorluk. Ama yine de bu bizim YGS, ALES,KPSS ve daha nicelerindeki arabesklikler yok. Bu sınavlar sonucunda insanlar Harvard, Oxford, MIT, Stanford, Yale, vs gibi dünyanın en kaliteli üniversitelerinde okumaya hak kazanıyorlar. Bu sınavlardan bazılarının isimleri TOEFL, GRE, USMLE, GMAT, SAT, MCAT vs.

Sınavlar eskiden kağıt kalem ile yapılırken, artık bilgisayarda yapılıyor. Soru havuzları çok geniş. Kişiye özel paketler yok. Kimse bilmiyor ya da acaba biliniyor mu diye soru işaretleri oluşturmuyor. Eskiden durumlarına göre ayda bir, veya iki ayda bir yapılan bu sınavlar, bilgisayarların hayatımızı istilasıyla birlikte istediğiniz zaman yapılabilmekte ya da çok daha sık bir şekilde gerçekleştiriliyor.

Hani oldu da şaibeli bir şekilde bu sınavı kazandınız. Her şeyi kılıfına da uydurdunuz. O yukarıda yazdığım okullardan birine başladınız. Fazla uzun kalamayacaksınızdır. Her şeyi hileyle başardığınızdan dolayı o standartlardaki bir eğitime ne beyniniz ne de sabrınız yetecektir. Kendiliğinizden patlayacaksınız.

Bizim bu sürekli soru işaretlerinin dolandığı sınavları hazırlayan merkez ve oranın yetkilileri belki de uluslararası sınavları yapan uzman kişilerden yardım almalı. Sınav hazırlamak ve bunların milyonlarca insana uygulanması atla deve değil. Bu sistem zaten bilindik çözümü kolaylıkla olabilecek bir şey.

Belki de bilgi ve birikimi olan insanların bu sınavları hazırlamaması, yönetmemesi ve başlarında da yine bilgisi, tecrübesi olmayan yöneticilerin olması sınavların hakkıyla yapılamamasında en büyük engel.

Yazının devamı...

Dünyayı sen mi kurtaracaksın?

Pardon?...Bana mı dedin?

Hee...sana dedim. Sen mi kurtaracaksın dünyayı?
Ne bu böyle çalış çalış nereye kadar? Bırak yaa yaşa hayatını yaavvv!

Yaşıyorum zaten ki.

Sen buna yaşamak mı diyon...ne zaman görsem bir çalışmak, bir koşturmak.

Ben valla memnunum, rutin olmayan bir işim var. Evet çok çalışıyorum. Çok çalışıyor olmak belki de işimi sevdiğimden olamaz mı? Pazartesi sendromunu yaşamadan çalışabilmenin değerini bilemeyeceğin bir işte çalışıyorsan elbette sana her çok çalışma dünyayı kurtarmak gibi gelebilir.
Hakikaten, ben mesela dünyayı kurtarırken (!), sen ne yapıyorsun bu arada?

Ben kendimi kurtarayım gerisi boş, umurumda değil dünya.

Öyle tabii uzunca zamandır, dünya “senin” etrafında dönmeye başladığından beridir pek düşünmezsin kendinden başka şeyleri.

Bu hayali diyalogun esinlendiğim bir kısmı var.
En can alıcı kısmı olan “Dünyayı sen mi kurtaracaksın?” sorusu. Tuhaf bir şekilde bu soruyu soranların çoğunluğu değil hemen hepsi hep bizim memleketin insanları. Hatta kimileri buradaki çalışma temposunu bilen insanlar. Bir işi hakkıyla yapabilmek için çok çalışmak gerekiyor. Zaman ve emek harcamak gerekiyor. İstediklerinize ve hayallerinize elbette ulaşabilirsiniz. Hiç bir şey imkansız değil bu dünyada. Ulaşımı imkansız kılan şey, durumlar ciddiye bindiğinde gösterilecek olan fedakarlıklar.
Göze almanıza bağlı.
Bu bazen harcanan zaman olabiliyor.
Bazen maddiyat. Ama bir şeyleri vermek zorundasınız.
Bedavaya gelen şeyler de bedavaya gidiyor.

Ülkemizde sıfatların önemi çok büyük. Herkes kendisine uygun olanından birer ikişer alıyor. Kimi zaman bu bilmem nerenin müdürü olmak iken, kimi zaman profesör olmak, ya da insanları etrafınızda kul köle yapacak sıfatlar neyse artık o olabiliyor. Ama hepsinin ortak yanı bu sıfatları hakkıyla almayanların çok kolay tanınabiliyor olmaları.

Hakkıyla alınmayan sıfatlar oldukları için bu ünvanların sahipleri hep bir despot, hep bir agresif kişilik sergiliyorlar. Kendilerinden daha iyi ve yetenekli insanları görmek onlar için büyük tehdit. Çünkü onlara kendi yetersizliklerini hatırlatıyor bu çevrelerindeki yetenekli insanlar.

İşe yaramadığı ve yeteneksizliği her halinden belli olan yöneticilerinizin, müdürlerinizin, amirlerinizin neden sürekli agresif olduğunu ve her diyalogta neden gerginliğin hemen yukarılara tırmandığını hiç düşündünüz mü?

Korkuyorlar da ondan.
Yetersizlikleri problemler ile baş etmelerine engel.
Bunun anlaşılması ise kendileri için büyük zarar.
O yüzden bu gerginlik duvarını hemen inşa ediyorlar çevrelerine.
O andan itibaren sizden zaten mevkice büyük ama kabiliyet ve işin hakkını vermek açısından pek bir küçük olan bu abi ve ablalara bir şey soramıyorsunuz.
Doğru dürüst problemi bile anlatamıyorsunuz.

Sıfatlarını hakkıyla almamış her insanda bu profili görebilirsiniz. Her mevkiden insanda bu mevcut. Sonra da sormaya başlıyorlar “Dünyayı sen mi kurtaracaksın?” diye. Aslında haklılar kolayı varken, yorulmamak varken çalışmak niye?

Hele ki çok çalışmak iyice gülünç.

Ama hayat bir tane ve herkes istediğini yapmakta serbest, sizi ne mutlu ediyorsa öyle.

Yazının devamı...

11 Mart 2011’de kaldılar

Zaman çok hızlı akıp geçiyor. 

Hızı çoğu zaman bizim algımızla ilgili çok sıkıldığımızda saniyeler sanki uzuyor uzuyor bunaltıyor. Meraklı ve heyecanlı bir iş ise bize zamanı adeta uçurtuyor.

11 Mart 2011 gününde bir sürü insan kaldı. Ölenleri kastetmiyorum. O deprem ve sonrasındaki  tsunamiden sağ kalanlardan bahsediyorum. Olaydan ve yaşananlardan tamamen uzakta olanlar bizler için 11 Mart oldu ve bitti. Elbette nükleer felaket halen bu zamanı uzatıyor. Ama o gün evsiz kalanlar ve yakınlarını kaybedenler hala aynı durumda ve o günün korkunç etkisi onlar için hala devam ediyor. 11 Mart'ta kaldı onlar.

Aileleri, yakınları, sevdikleri bu kaotik ortamda olabilecek arkadaşlarımı aradım. 

Nasıl olduklarını sordum. 

Biri hariç hepsinin ailesi kurtulmuştu. 

O biri hariç dediğim arkadaşım ise bugün haber verdi. 

Felaketin ikinci gününde sağ salim ailesi kurtarılmış. İki gün öncesinde ise tüm ailesini kaybediyordu. Fakat bu mucize haberle hepsinin ufak tefek sıyrıklarla atlattıklarını öğrenmiş. Yeniden doğmakgibi.

Ama şimdi de nükleer felaket kapıda. Umarım bu felaket hiç gerçekleşmez!

Yazının devamı...

Her yere kendini götürürsün.

Hakikaten de öyledir, her yere kendini götürürsün sadece.

Yamuk insanlardan kaçabilirsin, bir daha onlarla karşılaşmamak üzere ve dileğiyle.
İster Mars’a git, ister Kaliforniya’ya...ya da aklına neresi geliyorsa artık oraya. Boşunadır.

Onlardan kaçamazsın ki.

Orada öyle, burada şöyledir...ama hep bir yerde farklı hallerde çıkarlar karşına.

Ama gideceğin her yere de kendini de götürdüğünden olacak, bu kaçışların ya da gidişlerinin diyelim...sonu yoktur.

İnsanların pek de iyi niyetli olmadıklarını ve hatta kötülerin çoğunlukta olduğunu farkettiğin zaman kaçacağın yerler olmadığını ve aksine mücadelenenin tam ortasına girmenin tek kurtuluş olduğunu görmen en kıymetlisidir.

Yok yahu o kadar da kötü değildir bu insanlar diyorsan, sor bakalım kendine bunca kötülük olmasa dünya böyle mi olurdu bugün?
Doğamızda var.
İyilik de kötülük de.
Ama hangisinin ne zaman galip geleceği belli olmuyor.
Nasıl mutlak iyilik yoksa mutlak kötülük de yok.
Aksine tek kalıcı olan şey her şeyin geçici olması. Ne tuhaf bir çelişki.

En iyisi herkesi olduğu gibi kabul edip, kendinin de farkına vararak, koruyabilmek özünü.  Ha bir de kimsenin değişmeyeceğini bilmek de önemlidir, hayat denen bu yolculukta. Yok yok değişir insanlar diyorsan...elbette diyebilirsin. Ama bekleyeceksin pek bir uzun zaman.

Yazının devamı...

Hayat uzun

Hayat uzun hem de hiç olmadığı kadar da kısa.
Uzun
ya da
kısa
ya da
kısacık.
Uzunluğu veya kısalığı sadece bize özgü.
Bu da hayatı yaşamamıza ya da seyretmemize bağlı. Tıpkı umutlu olmayı seçmek gibi. Tıpkı umudunu hep korumak gibi. Hayatı yaşamak zor ama seyretmek daha zor.

Karşılaşılan zorluklar da bu hep iki eyleme bağlı sanki.
Seyretmeyi seçmek ve bir şey yapmamak.
Rüzgarlara bırakmak kendini tıpkı bir yaprak misali.

Ya da bizzat yaşamak.
Çözüm yollarını bulmaya uğraşmak.
Hiç pes etmemek. En imkansızda bile hiç durmamak.

Umutsuz yaşanmaz, tıpkı hayalsiz de yaşanmayacağı gibi.
Tıpkı hayatın bir mücadele olduğunu ve pek bir rutin olabileceğini anlamak gibi.

O rutinliği bozacak şeyler de, elbette yine umudunu koruyabilmek ve hayallerini sağlam tutmaktır bence.

Bu da tıpkı fotoğraflarda kocaman gülümser halde çıkmak gibidir. Hani yıllar sonrasına gülümseyişini yollamaktır. Suratsızlığını fotoğraflara koyana kadar, gülümseyen yüzünü koysan ne olur sanki?
Hani hayat zaten zor ve “bazen” gülümsemene imkan veriyorken, sen de bunu fotoğraflarla tüm zamana kaydetsen işte.

Hayat uzun hakikaten. Yaşadıklarına bağlı, nasıl yaşadığına.
Nasıl olsa olur bir şekilde diye bırakırsan, hani rüzgarlarda savrulan yaprak misali.
O zaman işte rüzgarların istediği yerlere gidersin, kendi istediğin yerlere değil.

Yazının devamı...

Kolay hayat: artık her şey bir “TIK” mesafesinde

Eskiden, 100-150 yıl filan önce demek istiyorum,  insanlar kağıt kalem kullanırlarmış hani mektup falan yazı filan yazmak için.

“El yazısı” ile hem de!
Bembeyaz kağıdın üzerine yazarlarmış, yetenekli olanlar altına çizgili kağıt koymadan yazarken, satırları gittikçe eğerek yazanlar ise çizgili kağıt desteği altta olduğu halde yazıp çizerlermiş.
Uzun olmasa da ille de bir usulden giriş cümleleri kurulurmuş filan.

Mektup, dilekçe artık kağıda yazılacak ne varsa bu türden her şey neredeyse tarihi eser oldu.

Artık modern zamanlarımızın hızlı iletişim araçları var. Mesela elektronik postalarımız var. Yazacaklarımızı buraya yazdık mı anında ulaşıyor karşı tarafa. Dünyanın bir ucunda olmanın artık bu sayede hiç bir önemi yok. Bir tık mesafesinde her şey.

Fakat bu da yetmedi.

Sevgili sosyal iletişim aracımız Facebook kahvehanesi var. Artık oraya yazdınız mı tüm arkadaşlarınız görür. Mesaj mı vermek istiyorsunuz. Haykırın oradan işte.

Bu da yetmedi sevgili ötügen kuşu Twitter’ımız var. 140 kelime de hemen ama çabucak ama hızlıca ne anlatmak istiyorsanız anlatın. Yayınlayın okusun takipçileriniz, arkadaşlarınız.

Fast food hayatlarımız için harika şeyler bunlar.
Bir gün bir ders öncesi sınıfta hazırlık yaparken, erken gelen bir öğrencim tıkır tıkır telefonundan mesaj yazıyordu. Saniyede 35 harf basabilme yeteneğine ulaşmış bir genç kız. 

Ona o sırada sormuştum “Mesela arasan ve söylesen yazdıklarını, öyle neden yapmıyorsun?”

“Ben sadece söylemek istediğimi söyledim...konuşunca bir sürü zaman geçiyor. Laf uzuyor...” gibisinden bir şeyler söylemişti.

Artık öylesine bir zamandayız ki...”naber, nasılsın” gibi ön cümleleri kurup kimse zaman harcamak istemiyor. Bir yerde buluşulmak mı isteniyor...adresi yaz yeter. Hatta her türlü uzun cümleyi de iyice kısalt.

Kimsenin sabrı yok. Bir de ilginç bir gözlem de çoğu zaman karşı taraf ne diyecek endişesi pek yok, ben söylemek istediklerimi söyliyeyim de...gerisi pek de önemli değil durumları.

Bireysel hayatlarımızın bireysel diyalogları bunlar.

Mesela bu blog yazılarında yorumları oldukça önemsiyorum. Paylaşımın bir ispatı. Bir de elimden geldiğince mutlaka her bir yoruma cevap yazmaya özen gösteriyorum. Buna aslında “cevap yazmak “demek pek doğru değil. Bence bir çeşit “yazanın ve okuyanın sohbeti”. 

Yorumcularla elbette sohbet etmek mecburiyeti yok ama bence bir blog yazarını diğer yazarlardan ayıran bir özellik, bu yorumlara gösterdiği sıcaklık ve özen. Bu da bence cevap vermek ya da “sohbet etmek” diyelim yine...öyle oluyor.

Yazılan yorumlara hiç bir ilginin yazar tarafından gösterilmemesi ise mesela beni okuyucu olarak soğutuyor.

Diyebilirsiniz “kardeşim ben zaten düşündüklerimi yazmışım, her yorumun altına kendimi mi tekrar edicem cevap yazarak?”

Yok yahu sen kendini tekrar etme...belki yorumlar yeni fikirleri getirecek.
O anlatsa, sen anlatsan.
Hani tıpkı sohbet eder gibi yahu. 
Ama doğru zaman yok, boş ver!

Neyse işte her şey öylesine bir tık messafesinde oldu ki bırakın kağıt kalemle mektup, yazı filan yazmayı...zaten pek bir çirkin olan el yazım, yazmaya yazmaya iyice çirkinleşti.

Tık mesafesinde olsak da sanki öyle olmadan yazmak (tuşlarla) ve sohbet edebilmek dileğiyle.

Yazının devamı...

Barkodlu hayatlar

Modern zamanlar, hani şimdiki zaman demek istiyorum (!).
İşte bu şimdiki zamanlarımızda farkettik ki biz insanlar epey farklıymışız ama aynı zaman da hiç de farkımız yokmuş.

Önemli olan “insan olabilmekmiş”. Ama aynı zaman da belli bir gruba ait olmak da önemliymiş.
Halbuki insanlar eşitmiş. Sonra eşitliğin ne kadar eşit olmasını konuşur olmuşuz.

Bu eşitlik durumları, hani zamanında engizisyon mahkemelerinin durumunu hatırlatıyor. Hani ortaçağda filan cennetten arsalar vaad edilirken, insanlar bu dünya hayatında acı çekseler de öbür taraftan aldıkları cennet arsalarının mutluluğu hatta huzuru getireceğine inandırılan kitleler.
Peki bu hayatta imkan sağlansa da cefa çekmeseler? diye sorulduğunda.
“Yok onların ki öbür dünya da...! Neyse biz keyfimize bakalım” mı demişlerdir?
Bu arada “Kitleler” ne kadar da acımasız bir kelime. Kimsenin kimseden farkı olmadığının bir simgesi gibi.

Hakikaten birbirimizden farkımız yok mu?  Mümkün değil.
Temel insan hakları ve yaşamı dışında bir benzerliğimiz ve  galiba eşitliğimiz de yok gibi.

Sıfatlarımızla birbirimize üstünlük sağlarken bunun en güzel örneklerini veriyoruz zaten. 
Mesela “Sen benim kim olduğumu biliyor musun” derken ...
Bu aslında gereksiz bir söz. 
Onun yerine üzerinize şöyle bir barkod koysak, gözlerimize de bu barkodu okuyan lensler...

”Ne” olduğunu aman pardon “kim” olduğunu demek istedim...hah işte neyse yani kim olduğunu bilemediğimiz abilerin ve ablaların barkodlarını okur daha onlar ağızlarını açmadan biz kapıları açardık onlar için...Ne de olsa eşitlik güzel bir şey.

Özellikle bir yerlere bilgi ve birikimi ile gelmeyenlerin sıfatlarını gözlerimizin içine tüm yetersizlikleri ile sokmaya çalışmalarının verdiği o ızdıraplı külfet katlanılır olurdu.

Hani filmlerde geçer ya...”herkesin bir fiyatı vardır dostum” replikleri, işte bu modern zamanlarda değişime uğramış bir halde...”herkesin bir barkodu vardır dostum” şekline dönüşmüş durumda.

Yazının devamı...

Dünya ya dönerse?

Bir önceki yazıda yaptığım tren yolculuğu sırasında aklımdan geçenleri yazmıştım.
Artık kışın geldiğinden, mevsimlerden filan bahsettim.
Başka bir yolculuğun düşündürttüklerini paylaşmak istiyorum şimdi de. 

Geçenlerde bir toplantı nedeniyle Washington’a gitmiştim. 

Bu sırada uçağın penceresinden bakarken yine benzer şeyler aklıma gelmişti. Hava erkenden kararırken artık her yer grimsi bir renge bürünüyordu. Herkesin kendine göre bir hayatı varken bu rutinin dışına pek çıkamıyorduk. Yukarıdan, bulutların arasında bakınca daha bir çarpıcı oluyor bu durum. 

Ara yolda giden bir araba tıngır mıngır ilerlerken, biraz daha ileride otobanda süratle giden başka bir araba gözüme çarpıyor. Her ikisinin de ortak tarafı zamanı, mevsimi paylaşmaları...vs.

Hayatlarımızda da bu ortak paylaşım var.
Her şey bir dönüşüm içinde geçiyor. Bahar yaz sonra sonbahar, kış. Sonra yine bahar...sonra yine kış.

Sabah oluyor, sonra akşam...sonra mutlaka ve mutlaka yine sabah.
Güneş hep yeniden doğuyor.
Her şey sürekli kendini tekrarlarken ve bu yeryüzüne yeni gelen herkese, "her sabah" ya da "her yıl" sanki eşit hazırlanmalıymış gibi en baştan sunuluyor.

Sabahlar, akşamlar, mevsimler her şey tekrarlanıyor.
Hatta kimi zaman bizler de rutine gömülerek her gün aynı şeyleri aynı sırayla yapıyoruz.

Fakat bunca döngü içinde farklı olan bir şey var.
O da bizzat kendi hayatımız.
Bizim hayatımız bir döngü şeklinde yaşanmıyor. Aksine tam bir düz çizgi halde yaşanıyor.
Bir kere 40 yaşında oluyoruz.
Bir kere çocukluk dönemimiz var.
Bir kere 21 yaşına giriyoruz.

Ama bu döngülü hayat bizi öylesine eline geçirmiş ve aklımızı almış ki, her şeyin hep tekrar olabileceğini düşünüyoruz.
Halbuki böylesine hızlı geçip giden ve hiç bir zaman da geri dönüşü olmayacak bu hayatta şu yaşadığımız anın farkına varabilsek harika olacak.
Yine bahar, yine kış gelecek derken, hiç birimiz bir önceki mevsimde ki gibi ol(a)mayacağımızı çoğu zaman düşünmüyoruz bile.

Yazının devamı...

Biz var ya biz...biz...biz.

Şimdi anlatacağım insan türü yazıyla ya da konuşarak kendinden bahsederken bana tuhaf gelen bir tarzla kendini ifade ediyor. Belki size öyle gelmiyordur...bilemem.

Mesela yazıyla ya da sözle düşüncelerini anlatan insanların bazıları,  bizzat kendi yaptıkları, yaşadıkları şeyleri sürekli çoğul şahıs dilinden cıkacak şekilde anlatıyor.
Örneğin “biz şu şekilde yapıldığına inanıyoruz...bu öylesine çarpıcı bir durum ki biz de hayretler içerisindeyiz...anlayamıyoruz...” diye devam eden cümleler kuruyorlar.

Bu şekilde hitabet "çoğu zaman" hatta itiraf etmek gerekirse "her zaman" beni rahatsız ediyor. İnsanın sorası geliyor kaç kişisiniz, kimsiniz siz diye.

Aynı zamanda böyle biz biz diye konuşan ya da yazanların muhattablarına yukarıdan baktıkları havasını da doğuruyor. Belki kibarlık ve resmiyet göstergesi diyebiliriz ama o da değil. Sanki soğuk bir perde var aramızda böyle insanlarla. O soğuk perdeyi de yine onlar kuruyorlar en orta yere.

Şimdi ben de yazsam...biz de Hayattan ve Masallardan Biraz isimli bu blogda kendimizce görüşlerimizi anlatmaya çalışyoruz. Kimi zaman hayal dünyasından kimi zaman hayatın en ortasından yaşadıklarımızı yazmaya çalışıyoruz.

Kaç kişi yazıyoruz? Kaç kişinin ortak tecrübesi var bu satırlarda?

Bence bir hayli soğuk bir tarz. 

Tabii elbette kişilerin kendi seçimleri ve alışkanlığı bir şey denemez...karışılamaz ama yorum yapılabilir. 

Bu da benim yorumum.
Yok sevmiyorum o iki üç perde yüksek tonlardan konuşmaları...ne abicim ya niye öyle o kadar yukarıda duruyormuş gibi yapıp konuşuyorsun...böcek miyiz ki biz? 

Yazının devamı...